Over aanpassen aan verandering en communicatie

Kunnen wij ons aanpassen aan verandering?

Verandering is een constant gegeven. En sinds de Industriële revolutie gaat het in een rap tempo. De internetrevolutie legt daar nog wat schepjes bovenop. Mensen worden verondersteld zich te kunnen aanpassen aan verandering. Worden verondersteld. Want is het in werkelijkheid ook zo?
Of mensen zich kunnen aanpassen aan verandering hangt af van wat er verandert en hoe zij daarmee omgaan. Elke ingrijpende verandering in je leven, of dat nu een verhuizing is of een nieuwe baan, een baby of misschien wel een nieuwe levenspartner, doorbreekt een levenspatroon dat je tot dat moment gewend was.

aanpassen-aan-verandering-zwangere-vrouw

Invloed

Is de ingrijpende verandering niet je eigen keuze geweest? Dan ben je niet direct in staat die verandering goed in te passen in je bestaande levenspatroon. Je zult er meer moeite voor moeten doen om het een plaats in je leven te geven. En elk mens ervaart druk (‘stress’) als zijn of haar patroon doorbroken wordt. Ook als de verandering je eigen keuze is geweest zul je die druk ervaren. Die druk wordt groter als de verandering is ontstaan door iets waar je geen invloed op had. Dat geldt voor ons allemaal.

 

aanleren-met-veranderingen-omgaan

Aanleren

De mate van stress is afhankelijk van de soort verandering en de mogelijkheid om die verandering in te passen in je levenspatroon. Je kunt zeggen dat twee mensen, die eenzelfde soort verandering meemaken die ze allebei wel of niet goed in kunnen passen in hun dagelijks patroon, met dezelfde mate van druk om moeten gaan. Toch ervaart elke mens die druk anders. Dat zegt niet iets over de mate van druk, maar eerder iets over de manier waarop we ons aangeleerd hebben om met druk door verandering om te gaan.

 

verandering-accepteren

Ergens tussenin

Druk of ‘stress’ zet bij mensen allerlei mechanismen in werking. Hoe hoger de stress, des te heftiger de mechanismen zullen reageren. Ons lichaam maakt ons klaar om die grotere druk op te vangen. Wij zijn alerter, gevoeliger en scherper dan gewoonlijk.
Er zijn mensen die de stress als prettig hebben ervaren en aan de uitwerking daarvan verslaafd raken. Daardoor gaan zij bewust op zoek naar situaties die het mechanisme in werking zetten. Zo heb je types die het liefst elke dag nieuwe dingen ervaren zonder dat zij vooraf weten waar zij aan toe zijn. En je hebt types die de stress niet als prettig ervaren en die het liefst mijden. Zij willen een geregeld leven, met vaste tijden en vaste gewoonten. Ergens tussen die twee types in voelen de meesten van ons zich prettig. De ene keer iets avontuurlijks en de andere keer weer niet.

 

stress-werkdruk-verandering

Accepteren, feiten, promoten, delen

Van de twee uitersten kunnen wij, gemiddelde mensen, iets nuttigs leren. Onderzoekers zijn erachter gekomen dat (maatschappelijk) succesvolle ‘stresszoekende types’ en ‘stressmijdende types’ allereerst de veranderingen niet uit de weg gingen en bovendien dezelfde technieken toepassen om met die veranderingen om te gaan, namelijk: ‘feitelijk denken’, ‘jezelf promoten’ en ‘delen’.
Met feitelijk denken bedoelen zij dat je voor jezelf de nieuwe situatie zo feitelijk mogelijk overdenkt: Nuchter dus. Jezelf promoten is voor je zelf opsommen wat je in de nieuwe situatie goed hebt gedaan: Wees maar trots op jezelf. En delen is de nieuwe situatie in een zo breed mogelijke kring bespreekbaar maken: Wees er open en eerlijk over tegen wie het maar horen wil.

 

obstakel-voor-jezelf

Obstakel

Of je nu wel of niet de oorzaak bent van de nieuwe situatie, je zult toch zelf beslissingen moeten blijven nemen. De belangrijkste is: Blijf ik in deze situatie en maak ik er het beste van of ruil ik hem in voor een andere? Het slechtste wat je kunt doen, is de verandering negeren of niet willen accepteren. Daardoor verword jij tot een nog groter obstakel voor jezelf dan de verandering waarmee je wordt geconfronteerd. Alle gedrag is immers communicatie.

 

alle-gedrag-is-communicatie

Communicatie

Als je spontaan de behoefte voelt om een persoon of een situatie te negeren, geef dan NIET toe aan dat gevoel. Door er wel aan toe te geven, overtuig jij jezelf ervan dat de situatie of de persoon beangstigend is en geef je de controle over de situatie uit handen. Je verwordt tot het lijdend voorwerp. Door er nuchter over na te denken (‘feitelijk denken’) behoud jij de controle.
Die eerste stap: ‘feitelijk denken’, is van wezenlijk belang. Het is allesbepalend voor de wijze waarop jij vanaf dat moment signalen vertaalt en verwerkt. Het werkt zo: De verandering die je negeert of uit de weg gaat, verandert de manier waarop jij communiceert. ‘Feitelijk denken’ stelt je dus in staat naar je omgeving toe op begrijpelijke wijze te communiceren over de verandering. Het biedt daarmee een grotere kans op succes voor ‘jezelf promoten’ en ‘delen’. Het voorkomt dat jij verandert zonder dat het voor anderen duidelijk is waardoor. Het vergroot de steun die je krijgt vanuit je omgeving. Het doet precies dat wat jij wilde vanaf het begin: de verandering in jouw voordeel laten werken.

 

Als wij willen dat de dingen blijven zoals zij zijn, dan zullen de dingen moeten veranderen.

Uit: ‘Het Luipaard’ van Giuseppe di Lampedusa 1896-1957.

 

* * *

Share This